മധ്യപ്രദേശിലെ ധാർ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചരിത്രപ്രധാനമായ ഭോജ് ശാല സരസ്വതി ക്ഷേത്രമാണെന്ന് മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഇൻഡോർ ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിൽക്കുന്ന തർക്കത്തിന് വിരാമമിട്ടുകൊണ്ട്, ഈ സ്ഥലം പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ സംരക്ഷണയിലുള്ള ക്ഷേത്രമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഭോജ് ശാലയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം നിർണ്ണയിക്കാൻ ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയോട് (ASI) ശാസ്ത്രീയമായ സർവേ നടത്താനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഈ വിഷയത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി, നിലവിൽ പള്ളി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തിന് പകരം മറ്റൊരു സ്ഥലം അനുവദിക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശവും കോടതി മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭോജ് ശാലയുടെ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യവും അവിടെയുള്ള ആരാധനാ രീതികളും കണക്കിലെടുത്ത്, ശാസ്ത്രീയമായ പഠനത്തിലൂടെ മാത്രമേ അന്തിമമായ സത്യം പുറത്തുവരികയുള്ളൂ എന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ആറ് ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ സർവേ പൂർത്തിയാക്കി റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാനാണ് നിർദ്ദേശം.
ഭോജ് ശാലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ വിധി വലിയൊരു സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്കാണ് വഴിവെച്ചിരിക്കുന്നത്. ഹിന്ദു സംഘടനകൾ ഈ വിധിയെ സ്വാഗതം ചെയ്യുമ്പോൾ, നിയമപരമായ തുടർനടപടികൾക്കായി മറ്റ് കക്ഷികളും തയ്യാറെടുക്കുന്നുണ്ട്. പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്ന സർവേയിൽ ജിപിആർ (GPR) സാങ്കേതികവിദ്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആധുനിക സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമെന്നാണ് സൂചന. ഈ വിധി ഭോജ് ശാലയുടെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായകമാകും.
Photo and News Source: Marunadan Malayali
